มหาวิทยาลัยศรีปทุมจัดตั้งขึ้นด้วยความสำนึกของ ดร.สุข พุคยาภรณ์
ที่ ต้องการทำคุณประโยชน์ ให้แก่ประเทศชาติ ด้วยการ สร้างสถาบันการศึกษาขึ้น
เพื่อพัฒนาคนให้มีความรู้ ความสามารถอันจะเป็นกำลังสำคัญในการพัฒนาความเจริญ
ให้แก่ประเทศชาติต่อไป โดยมหาวิทยาลัยศรีปทุมได้รับการสถาปนาเป็นมหาวิทยาลัย
เมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม พ.ศ. 2513 ซึ่งถือเป็นหนึ่งในห้าแห่งแรกของ สถาบันอุดมศึกษาเอกชนในประเทศไทย
มหาวิทยาลัยได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี
ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทาน นามว่า "ศรีปทุม" และพระราชทาน
ความหมายว่า "เป็นบ่อเกิดแห่งวิชาที่เบิกบาน เช่นดอกบัว" พร้อมทั้งได้เสด็จ พระราชดำเนินเปิดป้ายนาม "วิทยาลัยศรีปทุม" และพระราชทานปริญญาบัตร อนุปริญญาและประกาศนียบัตรแก่ผู้สำเร็จการศึกษารุ่นที่ 1, 2 และ 3
เพื่อเป็นการแบ่งเบาภาระด้านการจัดการการศึกษาในระดับอุดมศึกษาของรัฐบาล และตอบสนองความต้องการของเยาวชนในส่วนภูมิภาค มหาวิทยาลัยจึงได้ ขยายวิทยาเขตออกไปในปีการศึกษา 2530 โดยได้จัดตั้งวิทยาเขตที่สมบูรณ์ แบบเป็นครั้งแรกที่จังหวัดชลบุรี ซึ่งได้รับพระมหากรุณาธิคุณจาก สมเด็จพระเจ้าลูกเธอเจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารีเสด็จ พระราชดำเนินเป็นประธานในพิธีเปิดมหาวิทยาลัยศรีปทุม วิทยาเขตชลบุรี
เมื่อวันที่ 19 กรกฎาคม พ.ศ. 2530
ในปี พ.ศ. 2537 มหาวิทยาลัยได้ตระหนักถึงความต้องการในการพัฒนาความรู้ อย่างต่อเนื่องสำหรับ ผู้บริหาร ซึ่งเป็นทรัพยากรบุคคลที่มีความสำคัญยิ่งขององค์กร จึงขออนุมัติทบวงมหาวิทยาลัย (ในขณะนั้น) จัดตั้งมหาวิทยาลัยศรีปทุม
วิทยาคารพญาไท ซึ่งปัจจุบันตั้งอยู่ ณ อาคาร SM Tower ชั้น 17 และชั้น 20 เขตพญาไท เพื่อเปิดสอนหลักสูตรระดับบัณฑิตศึกษาสำหรับนักบริหาร
นับตั้งแต่ก่อตั้งจนถึงปัจจุบัน รวมระยะเวลามากกว่า 3 ทศวรรษ มหาวิทยาลัยศรีปทุม ได้ปฏิบัติพันธกิจหลัก 4 ประการของสถาบันอุดมศึกษา คือ การสอน การวิจัย การให้บริการวิชาการแก่สังคม และการทำนุบำรุงศิลปวัฒนธรรมได้อย่างครบถ้วน โดยมีปณิธานที่จะสร้างบัณฑิตศรีปทุมให้เป็นผู้กอปรด้วย "ปัญญา ความเชี่ยวชาญ ความเบิกบาน และคุณธรรม"
ความหมายว่า "เป็นบ่อเกิดแห่งวิชาที่เบิกบาน เช่นดอกบัว" พร้อมทั้งได้เสด็จ พระราชดำเนินเปิดป้ายนาม "วิทยาลัยศรีปทุม" และพระราชทานปริญญาบัตร อนุปริญญาและประกาศนียบัตรแก่ผู้สำเร็จการศึกษารุ่นที่ 1, 2 และ 3
เพื่อเป็นการแบ่งเบาภาระด้านการจัดการการศึกษาในระดับอุดมศึกษาของรัฐบาล และตอบสนองความต้องการของเยาวชนในส่วนภูมิภาค มหาวิทยาลัยจึงได้ ขยายวิทยาเขตออกไปในปีการศึกษา 2530 โดยได้จัดตั้งวิทยาเขตที่สมบูรณ์ แบบเป็นครั้งแรกที่จังหวัดชลบุรี ซึ่งได้รับพระมหากรุณาธิคุณจาก สมเด็จพระเจ้าลูกเธอเจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารีเสด็จ พระราชดำเนินเป็นประธานในพิธีเปิดมหาวิทยาลัยศรีปทุม วิทยาเขตชลบุรี
เมื่อวันที่ 19 กรกฎาคม พ.ศ. 2530
ในปี พ.ศ. 2537 มหาวิทยาลัยได้ตระหนักถึงความต้องการในการพัฒนาความรู้ อย่างต่อเนื่องสำหรับ ผู้บริหาร ซึ่งเป็นทรัพยากรบุคคลที่มีความสำคัญยิ่งขององค์กร จึงขออนุมัติทบวงมหาวิทยาลัย (ในขณะนั้น) จัดตั้งมหาวิทยาลัยศรีปทุม
วิทยาคารพญาไท ซึ่งปัจจุบันตั้งอยู่ ณ อาคาร SM Tower ชั้น 17 และชั้น 20 เขตพญาไท เพื่อเปิดสอนหลักสูตรระดับบัณฑิตศึกษาสำหรับนักบริหาร
นับตั้งแต่ก่อตั้งจนถึงปัจจุบัน รวมระยะเวลามากกว่า 3 ทศวรรษ มหาวิทยาลัยศรีปทุม ได้ปฏิบัติพันธกิจหลัก 4 ประการของสถาบันอุดมศึกษา คือ การสอน การวิจัย การให้บริการวิชาการแก่สังคม และการทำนุบำรุงศิลปวัฒนธรรมได้อย่างครบถ้วน โดยมีปณิธานที่จะสร้างบัณฑิตศรีปทุมให้เป็นผู้กอปรด้วย "ปัญญา ความเชี่ยวชาญ ความเบิกบาน และคุณธรรม"
บัณฑิตของมหาวิทยาลัยศรีปทุมได้สำเร็จการศึกษาออกสู่สังคม และทำหน้าที่
รับใช้ประเทศชาตินำมาซึ่งความภาคภูมิใจ และเป็นกำลังใจให้ผู้ที่เกี่ยวข้องได้
พัฒนามหาวิทยาลัยแห่งนี้ให้ก้าวไปข้างหน้าเป็น
"มหาวิทยาลัยชั้นนำสำหรับคนรุ่นใหม่" อย่างแท้จริงต่อไป
มหาวิทยาลัยศรีปทุมตระหนักถึงความสำคัญของการพัฒนา ทั้งด้านคุณภาพ
และกายภาพเพื่อสร้างทรัพยากรบุคคลให้มีความพร้อม ต่อการพัฒนาด้านสังคม
เศรษฐกิจ และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยจึงมุ่งพัฒนาในด้านต่างๆ โดยสรุปดังนี้